Hukuki İşleme Dayalı Kazanma (Tescil ile Kazanma)
Taşınmaz mülkiyetinin kazanılmasında en yaygın yöntemdir. TMK m.705’e göre:
- Taşınmaz mülkiyetinin kazanılması için geçerli bir hukuki işlem (örneğin satış, bağışlama, takas) ve bu işlemin tapu siciline tescil edilmesi gerekir.
- Koşullar:
- Geçerli bir hukuki sebep (örneğin satış sözleşmesi).
- Tarafların tapu müdürlüğünde işlem yaparak mülkiyetin devrini sağlaması.
Tescilsiz Kazanma (Aslen Kazanma)
Bazı durumlarda taşınmaz mülkiyeti, tapu siciline tescil olmaksızın kazanılabilir:
İşgal
Sahipsiz bir taşınmazın ilk defa sahiplenilmesi ile mülkiyet kazanılır (örneğin, devletin sahipsiz taşınmazları tapusuz bir araziyi tarla yapması için vatandaşa tahsis etmesi).
Kazandırıcı Zamanaşımı ve Zilyetlik (TMK m.713)
Arazinin tapuda kayıtlı olmaması veya malikinin kim olduğunun belirlenememesi durumunda, 20 yıl süreyle iyi niyetli ve aralıksız zilyetlik ile taşınmaz mülkiyeti kazanılabilir.
Mahkeme Kararı
Bir mahkeme kararı sonucunda, tescile gerek olmaksızın mülkiyet kazanımı doğabilir (örneğin, kamulaştırma kararları veya miras hukuku davaları).
Devletin Müdahalesi
Devlet bazı taşınmazların mülkiyetini kamu yararı gerekçesiyle resen düzenleyebilir.
Miras Yoluyla Kazanma
TMK m.599’a göre, mirasçılar, miras bırakanın ölüm anında taşınmaz mülkiyetini tapu tesciline gerek olmaksızın kazanır.
Ancak mirasçıların taşınmaz üzerindeki mülkiyet hakkını sicilde gösterebilmeleri için tapu tescili yapılmalıdır.
Kamulaştırma
Kamu yararına yönelik olarak, taşınmazların devlet veya belediyeler tarafından maliklerinden zorunlu olarak alınmasıdır (Kamulaştırma Kanunu m.1).
Bedel ödenmesi ve bu kararın tapuya tescili ile taşınmaz mülkiyeti devredilir.
